سیب زمینی

سیب زمینی مهم ترین محصول ریشه ای است و جستجو برای این جواهرات خاکی در گلدان، یکی از لذت بخش ترین تجربیات باغبانی به حساب می آید. برای کشت موفقیت آمیز سیب زمینی در تراس باید خاکی غنی و عمیق برای آن فراهم کرد و به همین دلیل کاشت آن در گلدان های بزرگ (۱۰ تا ۳۰ لیتری) بهترین راه پرورش خواهد بود. پس از پر کردن دو سوم گلدان با خاکبرگ، باید غده های بذری را درون آن کاشت و با بزرگ شدن بوته، خاک بیشتری به گلدان اضافه کرد تا غده ها فضای بیشتری برای رشد داشته باشند. برای دریافت اینکه سیب زمینی ها آماده برداشت هستند یا نه می توان از سه روش استفاده کرد. نخست گذشت حداقل ۵ ماه از تاریخ کشت غده های بذری است و راه حل دوم، مشاهده گل روی بوته های سیب زمینی است. در نهایت به لمس غده ها زیر خاکبرگ می رسیم که مطمئن ترین راه است و پس از آن می توان این غده های ارزشمند را برای تهیه سالاد و غذا به کار برد.

زمستان:

می توان از اواخر زمستان، سیب زمینی های کوچک را برای کشت آماده کرد. برای این کار باید آن ها را با فاصله کنار هم چید و در مکانی گرم و پرنور گذاشت تا چشم های سیب زمینی، جوانه هایی درشت و قوی تولید کنند.

بهار:

به محض برطرف شدن سرما می توان سیب زمینی های بذری را در گلدان کشت کرد. در صورت خشک شدن عمق ۵ سانتی متری خاک می توان گلدان را یک مرتبه به طور کامل آبیاری کرد. آبیاری بیش از حد در این فصل موجب پوسیدگی غده های بذری می شود.

تابستان:

با قد کشیدن بوته های سیب زمینی، عملیات خاک دهی پای بوته ها را باید آغاز کرد. در این فصل باید مراقب خشکی هوا بود و با آبیاری مرتب، به غده های سیب زمینی اجازه رشد داد.

پاییز:

با شروع گلدهی بوته ها، می توان از بابت تشکیل غده ها اطمینان داشت. سیب زمینی ها را می توان یکباره به طور کامل برداشت کرد و تا زمان مصرف در محلی خشک و خنک و تاریک نگه داشت یا اینکه آن ها را در خاک گلدان باقی گذاشت و با قطع آبیاری، هنگام مصرف آن ها را بیرون آورد.

هویج

هویج بعد از سیب زمینی مهم ترین محصول ریشه ای است و با رعایت چند نکته ساده می توان آن را با موفقیت در گلدان کشت کرد. این گیاه غنی از بتاکاروتن است و در حفظ سلامت قلب و پوست اهمیت ویژه ای دارد و می توان آن را به ده ها شکل مختلف در آشپزخانه به کار برد. برای کاشت موفقیت آمیز هویج باید برای آن بستری از خاک ماسه ای سبک فراهم کرد چون هویج های کشت شده در خاک سنگلاخ و رسی، بدشکل و چوبی می شوند. هویج در اصل زرد رنگ بوده اما به تدریج ارقام نارنجی رنگ آن رایج شده و امروزه می توان بذر هویج های بنفش رنگ را نیز خریداری کرد که از نظر مواد مغذی یک سر و گردن بالاتر از هویج های نارنجی رنگ قرار دارند. هویج های کوچک را می توان به صورت درسته در سالادها به کار برد و با پیش رفتن فصل و درشت شدن هویج ها می توان از آن ها حتی برای پختن مربا نیز استفاده کرد.

بهار:

بذر هویج تا گرم شدن هوا به خوبی جوانه نمی زند و به همین دلیل نباید در کاشت آن عجله کرد. پس از الک کردن خاکبرگ و ماسه به میزان مساوری، گلدان مورد نظر را پر کرده و بعد از آبیاری خاک، بذرها را طوری بپاشید که ۲ تا ۳ سانتی متر با هم فاصله داشته باشند. با ضربه زدن به الک لایه ای نازک از خاکبرگ روی بذرها بپاشید و صبر کنید تا بذرها جوانه بزنند.

تابستان:

با آفتابی شدن هوا، رشد هویج ها سرعت می یابد و برای آبدار شدن آن ها، اجازه ندهید خاک گلدانتان خشک شود. هنوز برای کاشت محصول دوم هویج دیر نشده و می توانید یکی دو گلدان دیگر را به شیوه بالا بذرکاری کنید تا برداشتی دیگر نیز داشته باشید. می توانید هویج های کوچک تشکیل شده را یکی در میان برداشت کنید و ضمن لذت بردن از طعم مطبوع آن ها، به هویج های دیگر فرصت رشد بدهید.

پاییز:

رشد هویج با سرد شدن هوا متوقف می شود اما از طرف دیگر، سرما با تبدیل نشاسته هویج به قند، آن را شیرین تر می کند. بنابراین می توان هویج های اضافه را در گلدان نگه داشت و تنها هنگام نیاز آن ها را از خاک بیرون کشید.

چغندر

تجربه طعم خاکی و گرم لبو در فصل سرما لذت خاصی دارد. می توان این گیاه را یک مرتبه در اواخر زمستان و یک مرتبه در آخر تابستان کاشت. رشد سریع، آفات و بیماری های کم و امکان استفاده از برگ، دمبرگ و ریشه گیاه در انواع غذاها، آن را به یکی از محبوب ترین سبزیجات تبدیل می کند و می توان جوانه های آن را به عنوان سبزی سالادی نیز مصرف کرد. بذر چغندر در دماهای کم نیز جوانه می زند و به همین دلیل می توان روزهای پایانی زمستان را با کاشت آن به ایامی خوش تبدیل کرد. ارقام گوناگونی از چغندر در بازار بذر یافت می شود و می توان با کشت انواع نارنجی یا سفید، به آشپزخانه و باغچه آپارتمانی تنوع بیشتری داد.

بهار:

به محض رسیدن دمای هوا به ۱۸ درجه سانتیگراد می توان نسبت به کاشت چغندر و لبو اقدام کرد. یک گلدان بزرگ را از خاک معمولی پر کنید و بذرهای چغندر را با فاصله ۲ تا ۳ سانتی متر روی آن قرار دهید و آن ها را در عمق ۲ سانتی متری خاک بپوشانید. توجه داشته باشید که هر بذر چغندر، حاوی چندین گیاهچه است و در زمان مناسب باید این هر مجموعه گیاه را به یک گیاه تنک کرد و در زمان مناسب باید این چند گیاهچه را به یک گیاه تنک کرد. هر دو تا سه هفته می توان یک گلدان دیگر را به همین شیوه با بذر چغندر کشت کرد.

تابستان:

زمان برداشت نخستین چغندرها فرا رسیده است. اگر بی صبر بوده و تعدادی از آن ها را پیش از این برداشت کرده اید، چغندرهای بزرگ تری در انتظارتان خواهد بود و در اواخر تابستان می توانید یک بار دیگر محصولی برای برداشت در پاییز کشت کنید.

پاییز:

آبیاری گیاهان را تا زمان برداشت ادامه دهید. چغندرهای کشت شده در گلدان به ندرت از یک توپ تنیس بزرگ تر می شوند و برخلاف چغندرهای بزرگ و چوبی بازار، بسیار لطیف و زودپز هستند.

شلغم

برداشت شلغم از زمان کاشت بذر آن تنها ۶ هفته زمان نیاز دارد و با کاشت آن به صورت یک هفته در میان می توان از محصول دائمی آن لذت برد. ریشه شلغم غنی از ویتامین c است اما این ترکیب هنگام پخت شلغم از بین می رود و برای داشتن بیشترین میزان آن بهتر است شلغم به صورت خام روی سالاد رنده شود. برگ های شلغم را نیز می توان به عنوان سبزی برگی مصرف کرد و از مقادیر بالای ویتامین A و فولات در آن بهره برد. شلغم های تابستانه را نمی توان برای مدت زیادی نگه داشت و به همین دلیل بهتر است درست قبل از مصرف، برداشت شوند.

بهار:

برای کاشت شلغم باید از گلدان های بزرگ استفاده کرد چون هر گیاه، فضای زیادی برای رشد می خواهد. بذر شلغم را باید به فواصل ۵ سانتی متری کشت کرد و با کشت دو عدد بذر در هر محل و تنک کردن گیاه اضافه می توان از رشد منظم آن ها اطمینان داشت. نخستین شلغم های کشت شده در نوروز تا اوایل خرداد قابل برداشتند.

تابستان:

اجازه ندهید اندازه شلغم هم از یک توپ پینگ پونگ بزرگ تر شود چون در روزهای گرم و خشک تابستان، ریشه ها به سرعت چوبی می شوند. با عبور از اوج گرما و رسیدن شهریور ماه می توانید دوباره نسبت به کشت بذر شلغم اقدام کنید.

پاییز:

شلغم های زمستانه رشد کندتری دارند و می توان با شروع پاییز یکی دو گلدان را به کشت آن ها اختصاص داد. با این حال می توان آن ها را تا زمان برداشت در خاک نگهداری و در صورت نیاز، برداشت کرد.

تربچه

رشد تربچه حتی از شلغم نیز سریع تر است و ظرف مدت ۴ هفته می توان این سبزی رنگارنگ را برداشت کرد. خویشاوند نزدیک تربچه، ترب سیاه و ترب سفید است که در فصل سرد برداشت می شوند و طعمی به مراتب تند تر از تربچه دارند. ریشه تربچه را می توان لا به لای سالاد خرد کرد و طعم یکنواخت کاهو را با تندی آن زنده کرد و ترب های زمستانه نیز پس از تفت خوردن در روغن زیتون به عنوان یک دورچین مغذی و خوشمزه کاربرد دارد. اگر در آغاز باغبانی در تراس تردید دارید، تربچه بهترین انتخاب شما برای شروع این فعالیت روح افزا است و بهترین وجه آن، اطمینان کامل از به ثمر رسیدن نتیجه زحماتتان خواهد بود.

بهار:

به محض برطرف شدن خطر یخبندان می توان بذر تربچه را کاشت. این گیاه در هوای خنک بهاری به خوبی رشد می کند و پس اط پر کردن گلدان با خاک می توان بذر تربچه را با فواصل ۲ تا ۳ سانتی متر کاشت و سطح آن را با لایه ای نازک از خاک آراست. با کاشت هفتگی در گلدان های جدید می توان از داشتن تربچه های تازه تا اوج گرمای تابستان اطمینان داشت.

تابستان:

با گرم شدن هوا و شدت یافتن تابش آفتاب بهتر است گلدان های کشت تربچه به محلی با سایه بیشتر منتقل شوند و باید از بابت آبیاری منظم و مرطوب بودن دائمی خاک بذرها اطمینان داشت. کاشت ترب های زمستانی در تابستان صورت می گیرد و بهتر است در هر گلدان بیش از ۳ گیاه کاشته نشود.

پاییز:

تا باقی ماندن آخرین روزهای گرم می توان کاشت تربچه را ادامه داد و با سرد شدن هوا، ترب های زمستانی نیز آماده برداشت می شوند. در صورت برداشت نکردن ترب ها باید آن ها را از یخبندان دور نگه داشت چون موجب پوسیدگی محصول می شود.

سیر

کاشت سیر به سادگی کاشت یک حبه در پاییز و رها کردن آن به حال خود برای تشکیل یک بوته جدید سیر در سال بعد است. حبه های سیر برای رشد موفقیت آمیز به سرمادهی نیاز دارند و کاشت در پاییز، طی شدن این چرخه را تضمین می کند. برای داشتن بوته های درشت سیر، باید از جای دادن تعداد زیادی حبه در گلدان خودداری کرد و بهتر است در هر گلدان تنها یک یا دو حبه سیر کاشته شود. خاکی که سیر در آن کاشته می شود نباید خیلی خیس باشد و بهتر است تنها هنگام خشک شدن عمق ۵ سانتی متری، آن را آبیاری کرد. سیر در بهبود گردش خون نقش موثری ایفا می کند و می توان از آن به صورت خام یا پخته در طبخ غذاهای متعددی استفاده کرد.

پاییز:

فصل کاشت سیر از پاییز آغاز می شود و برای کاشت آن، پس از شکستن یک بوته به حبه های مختلف، باید تنها حبه های درشت را به کار برد. هنگام کاشت باید حبه را طوری در خاک دفن کرد که ۳ تا ۴ سانتی متر خاک روی آن را بپوشاند و بخش نوک تیز آن باید همواره رو به بالا قرار گیرد. سیر طی زمستان مراقبت خاصی ندارد و تنها باید آن را از یخبندان های شدید دور نگه داشت.

بهار:

طی سه ماه بهار باید از بابت آبیاری مناسب و خشک نشدن عمق خاک اطمینان حاصل کرد و صرفنظر از آن نکته دیگری در این فصل سال وجود ندارد.

تابستان:

برداشت سیر از تابستان تا پاییز امکانپذیر است و اگر بوته ها زود برداشت شوند، تنها یک حبه بزرگ در اختیار باغبان قرار خواهد گرفت. با افزایش سن بوته ها، کم کم حبه های کوچک از هم جدا می شوند و در پایان تابستان و اوایل پاییز، بوته ای بزرگ با حبه های درشت شکل خواهند گرفت.